فیلتر روغن در خودرو قطعه بسیار مهمی است که وظیفه دارد آلودگی، ذرات فلزی ریز و رسوبات ناشی از احتراق را جذب کند تا موتور در فضایی سالم به فعالیت خود ادامه دهد. وقتی این قطعه به هر دلیلی کثیف شود یا کیفیت پایینی داشته باشد، مسیر تنفس و عملکرد موتور با مشکل مواجه میشود. داشتن درک درست و دقیق از علائم خرابی فیلتر روغن به شما کمک میکند تا پیش از آنکه اصطکاک شدید قطعات، موتور ماشین را از کار بیندازد، مشکل را شناسایی کنید. در این مطلب یاد میگیریم که چطور با شناخت نشانههای خرابی فیلتر روغن، مانع بروز هزینههای سنگین شویم.
فیلتر روغن چه نقشی در سلامت موتور دارد؟
همه میدانیم که موتور قلب خودرو است و روغن زندگی را در این قلب تپنده حفظ میکند. این جریان برای اثرگذاری مطلوب باید کاملا پاک بماند و فیلتر روغن با تصفیه دائمی، مانع رسیدن براده فلزی یا دوده به بخشهای حساس میشود و از اختلال در عملکرد قطعات خودرو جلوگیری میکند. یک فیلتر سالم شرایطی را بهوجود میآورد که روغن با فشار و غلظت مناسب به یاتاقانها و سوپاپها برسد. با کادرکرد درست این قطعه، گرمای موتور بهتر دفع میشود و قطعات متحرک بدون سایش روی هم میلغزند.
دلایل اصلی خرابی فیلتر روغن
فیلتر روغن عمر مشخصی دارد و پس از مدتی ظرفیت جذب آن به پایان میرسد. استفاده از روغنهای بیکیفیت، رانندگی طولانی در ترافیکهای سنگین شهری یا استفاده از فیلترهای تقلبی که کاغذهای ضعیفی دارند، از عوامل اصلی خرابی فیلتر روغن خودرو هستند. گاهی تجمع زیاد رسوبات کربنی راهی به جز انسداد برای فیلتر باقی نمیگذارد. در جدول زیر دلایل بروز این مشکل به دقت بررسی شدهاند:
|
علت خرابی |
پیامد احتمالی | وضعیت فیلتر |
|
پایان دوره مصرف |
گرفتگی کامل مجاری | اشباعشده |
|
کیفیت پایین قطعه |
پارگی کاغذ داخلی |
از کار افتاده |
| روغن موتور نامرغوب | ایجاد لجن و رسوب زیاد |
مسدود شده |
| نقص در پمپ روغن | تغییر شکل بدنه فیلتر |
تحت فشار |
مهمترین علائم خرابی فیلتر روغن
تشخیص نشانههای خرابی فیلتر روغن برای رانندهای که به صدای ماشین خود اهمیت میدهد، کار سختی نیست؛ زیرا موتور خودرو هنگام بروز مشکل در سیستم روانکاری، با تغییر صدا یا افت توان به شما بروز مشکل را اطلاع میدهد. این هشدارها حاکی از آن هستند که سیستم فیلتراسیون دیگر توان جذب آلودگی را ندارد و روغن کثیف در مدار در حال گردش است. در ادامه نشانههای فیلتر روغن معیوب را بررسی میکنیم تا پیش از آسیب جدی به موتور بتوانید این مشکل را شناسایی کنید و اقدامات لازم را برای حل آن انجام دهید:
کاهش فشار روغن و روشن شدن چراغ هشدار
شایعترین اتفاق هنگام بروز علائم خراب شدن فیلتر روغن، افت فشار روغن در سیستم است. با سد شدن راه عبور روغن در فیلتر، مقدار کمتری از این مایع به سنسور میرسد و چراغ قرمز روغن در صفحه کیلومتر روشن میشود. این هشدار از مهمترین نشانههای گرفتگی فیلتر روغن است و باید سریعا به آن رسیدگی کنید.
صداهای غیرعادی موتور (تق تق، ساییدگی)
هنگام رانندگی یا در زمان کارکرد درجا، شنیدن صدای تیکتیک یا ساییدگی فلزات نشاندهنده بروز مشکل جدی است. در این حالت روغن به دلیل گرفتگی فیلتر به بخشهای بالایی نمیرسد و قطعات بدون پوشش لغزنده حرکت میکنند که باعث بروز صدای غیرعادی موتور میشود. این وضعیت یکی از بدترین علائم خرابی فیلتر روغن ماشین محسوب میشود و در صورت مواجهه با آن سریعا باید وضعیت فیلتر روغن را بررسی کنید.
افزایش مصرف سوخت
وقتی فیلتر کثیف باشد، اصطکاک بین قطعات افزایش پیدا میکند و در این شرایط موتور برای حرکتدادن قطعات، قدرت بیشتری مصرف میکند و بنزین بیشتری میسوزد. برای رانندگانی که به دنبال کاهش مصرف سوخت هستند، بررسی سلامت فیلتر روغن روشی بسیار مهم و کلیدی است که باید به آن توجه داشته باشند.
افزایش دمای موتور
روغن موتور در کنار روانکاری، وظیفه دارد که گرما را از بخشهای داخلی موتور خارج کند و به دلیل همین کارکرد، یکی از علائم فیلتر روغن مسدود شده، گردش نامناسب روغن و بالا رفتن غیرطبیعی دمای موتور است. اگر آمپر آب ماشین بالاتر از حد معمول میرود، حتما وضعیت فیلتر روغن را بررسی کنید.
کاهش شتاب و افت قدرت
پیشرانهای که با اصطکاک داخلی درگیر باشد، توان کافی برای شتابگیری ندارد و به همین دلیل، عملکرد نامنظم موتور و تاخیر در پاسخ به پدال گاز ناشی از روغن تصفیهنشده خواهد بود که مانع حرکت آزاد پیستونها میشود. این افت توان یکی از واضحترین علائم خرابی فیلتر روغن ماشین هنگام رانندگی است.
لرزشهای غیرطبیعی موتور
لرزش فرمان یا بدنه خودرو در حالت ایستا نشاندهنده نقص در سیستم روانکاری است. این نشانه در بین علائم خرابی فیلتر روغن پراید بسیار دیده میشود؛ چون روغنکاری نامناسب توازن حرکت قطعات را بهم میزند و باعث میشود که موتور اصطلاحا ریپ بزند.
خروج دود سیاه یا خاکستری از اگزوز
گرفتگی فیلتر باعث میشود که روغن به مسیرهای غیرمجاز یا حتی محفظه احتراق نفوذ کند و در چنین وضعیتی شاهد دود سیاه از اگزوز یا در مواردی دود خاکستری از اگزوز هستیم که نشاندهنده سوختن ناقص سوخت یا نشت روغن است که سلامت پیشرانه را به خطر میاندازد.
نشتی روغن از اطراف فیلتر
لکههای روغن در محل پارک ماشین، نشاندهنده خرابی واشر یا بدنه فیلتر هستند. نشتی فیزیکی از واضحترین و مهمترین نشانههای خرابی فیلتر روغن بهحساب میآید که به دلیل نصب نادرست یا کیفیت پایین قطعه رخ میدهد و باید سریع رفع شود.
بوی روغن سوخته
نشت روغن روی بدنه داغ موتور علت سیاه شدن روغن موتور است و بوی سوختگی شدیدی ایجاد میکند؛ چون روغن در حرارت زیاد و بدون تصفیه درست، خیلی زود خواص خود را از دست میدهد و میسوزد.
روشن شدن چراغ چک موتور
سنسورهای خودرو ناهماهنگی در فشار و دما را به رایانه مرکزی گزارش میکنند و در بسیاری از موارد، ریشه اصلی روشن شدن چراغ چک به نرسیدن روغن کافی به سوپاپها و علائم خرابی پایه فیلتر روغن مربوط میشود که خطایی را در سیستم ثبت میکند.
عواقب تعویض نکردن فیلتر روغن
اگر مراحل تعویض فیلتر روغن را طی نکنید، با مشکلات بیشتری مواجه میشوید که هزینههای شما را چندبرابر میکند. از مهمترین عواقب تعویض نکردن فیلتر روغن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش کارایی موتور: روغن کثیف یا کم کردن روغن موتور باعث روانکاری ناقص قطعات میشود.
- افزایش مصرف سوخت: اصطکاک بیشتر بین قطعات، مصرف سوخت را بالا میبرد.
- آسیب به موتور: ذرات آلوده باعث ساییدگی و خرابی زودهنگام قطعات میشوند.
- کاهش عمر روغن: فیلتر مسدود منجر به تجزیه سریعتر روغن خواهد شد.
- ریسک توقف ناگهانی: گرفتگی فیلتر میتواند جریان روغن را محدود و موتور را متوقف کند.
بهترین زمان تعویض فیلتر روغن
در پاسخ به این سوال که بهترین زمان تعویض فیلتر روغن کی است، باید بگوییم که پیشنهاد میشود که با هر بار تعویض روغن موتور، فیلتر را هم عوض کنید. فیلتر روغن معمولا بعد از ۵ تا ۷هزار کیلومتر کارکرد، توان اصلی خود را از دست میدهد و در شهرهایی با ترافیک سنگین بهتر است که این زمان را کوتاهتر کنید تا همیشه از تمیزی روغن موتور مطمئن باشید.
نکات نهایی درباره فیلتر روغن
انتخاب فیلتر روغن باکیفیت هزینههای نگهداری موتور را به شدت کاهش میدهد. به همین دلیل، همواره سعی کنید که از محصولات اصلی استفاده کنید و فیلتر را با ابزار مخصوص به درستی ببندید. برای تهیه قطعات بااصالت، فروشگاه لوازم یدکی گندمی، مرجعی مطمئن برای خرید فیلترهای استاندارد است تا سلامت خودروی شما در درازمدت حفظ شود.
سوالات پرتکرار درباره خرابی فیلتر روغن
در ادامه، به متداولترین سوالات درباره فیلتر روغن پاسخ میدهیم.
خرابی فیلتر روغن چیست و چرا باید جدی گرفته شود؟
خرابی فیلتر یعنی این قطعه دیگر توان تصفیه روغن را ندارد. جدی گرفتن این موضوع ضروری است؛ چون ذرات ساینده میتوانند قطعات داخلی موتور را به سرعت از بین ببرند.
آیا میتوان با فیلتر روغن خراب رانندگی کرد؟
به هیچ وجه این کار را انجام ندهید؛ چون رانندگی در این شرایط خطر سوختن موتور و توقف ناگهانی خودرو را دارد.
فیلتر روغن خراب باعث روشنشدن چراغ چک میشود؟
بله؛ تغییر در فشار روغن به خاطر گرفتگی فیلتر باعث میشود که کامپیوتر خودرو خطا ثبت کند و در نتیجه چراغ چک روشن شود.
تفاوت علائم خرابی فیلتر روغن و روغن موتور چیست؟
خرابی روغن بیشتر به کیفیت و غلظت مایع مربوط است؛ اما خرابی فیلتر با نشانههای فیزیکی مثل نشت روغن، صدای تقتق و افت فشار ناگهانی همراه میشود.
آیا فیلتر روغن قابل شستشو است؟
خیر؛ فیلترهای کاغذی قطعاتی یکبار مصرف هستند و شستن آنها باعث تخریب بافت فیلتر و آسیب جدی به اجزاء موتور میشود.